Verantwoordelijkheid rioleringsbeheer

De voorstellen van de waterschappen met betrekking tot de bezuinigingsoperatie van het kabinet, hebben links en rechts voor de nodige commotie gezorgd. Ons idee om verantwoordelijkheid te krijgen voor de totale afvalwaterstromen (inzamelen, transporteren en zuiveren), zorgde bij de overkoepelende organisaties van de Nederlandse gemeenten (VNG) voor de nodige opwinding. Ons voorstel houdt namelijk in dat het rioleringsbeheer over gaat van de gemeenten naar de waterschappen. Een dag na dat wij de plannen hadden gepresenteerd aan de staatssecretaris kwamen ze met een persbericht, waarin stond dat dit wel een heel onzinnig idee was. In het persbericht staat onder andere:

‘De Unie van Waterschappen gaat voorbij aan de complexiteit van het rioleringsbeheer en heeft onvoldoende oog voor de financiële gevolgen. De VNG wil dat de bestuurlijke verantwoordelijkheid van het rioleringsbeheer bij gemeenten blijft’.

De VNG gaat verder: ‘De Unie van Waterschappen houdt in haar bezuinigingsvoorstellen onvoldoende rekening met integratie met de openbare ruimte. Als waterschappen verantwoordelijk worden voor zowel riolering als rioolwaterzuivering, zullen zij vooral sturen op optimalisatie van de rioolwaterzuivering. De meest bepalende kostenfactor van rioleringsbeheer is de opvang en afvoer van overtollig regenwater. Dat gebeurt niet alleen in buizen onder de grond, maar ook bovengronds in de openbare ruimte’.

Enerzijds begrijp ik de reactie wel, maar aan de andere kant vind ik de reactie ook wat prematuur en worden de waterschappen zaken verweten waar we nog helemaal niet over hebben gesproken. Waar komt bijvoorbeeld vandaan dat wij alleen zullen sturen op optimalisatie van de rioolwaterzuivering? Ik heb geen idee. Ook wij denken na over overtollig regenwater, in Zeewolde nemen we binnenkort een proef op dit gebied.

Wat de waterschappen hebben willen doen, ligt in de lijn van de vraag van het kabinet. We zijn zelfs verder gegaan. Want de opdracht was om 100 miljoen te vinden om te bezuinigen op de rijksbegroting. Dat hebben we gedaan door voor te stellen een deel van de kosten voor het hoogwater beschermingsprogramma in de toekomst zelf te bekostigen. Meer mogelijkheden voor bezuinigingen op de rijksbegroting hadden we trouwens niet, want waterschappen zijn verantwoordelijk voor hun eigen inkomsten (op dat hoogwater beschermingsprogramma na dan). Daarnaast zijn we verder gegaan. We hebben ons niet beperkt tot sec de opdracht. Wij hebben als waterschappen onze verantwoordelijkheid genomen. Dat werd natuurlijk ook wel een beetje van ons verwacht. Als alle werkgroepen die het kabinet heeft gevormd de opdracht krijgen, ‘alles te bekijken, en daarbij niets uit te sluiten’, zo wordt bijvoorbeeld ook nagedacht over het heilige huisje hypotheekrenteaftrek, kunnen wij ons niet beperken. En ik vind dat we een goed pakket van voorstellen hebben weten te formuleren. Zeker als je nagaat dat dit in heel korte tijd tot stand is gekomen. Heel veel mensen binnen de waterschapswereld hebben hier heel hard aan gewerkt.

Daarom vind ik de reactie van de VNG jammer en prematuur. Als niets heilig is, moet je ook willen praten over de rioleringszorg, vooral als op sommige plaatsen in ons land (bijvoorbeeld Amsterdam) blijkt, dat het waterschap het wel goed en goedkoop kan doen. Hoe je het ook wendt of keert, de huidige situatie is onoverzichtelijk. Niet alleen omdat het grotendeels onder de grond zit, maar ook omdat twee partijen de verantwoordelijkheid delen. Daarom zou het goed zijn als er eens goed naar gekeken wordt.

Zeer waarschijnlijk heeft de VNG niet zo snel gereageerd om de discussie dood te slaan, maar om haar positie in te nemen, want de laatste zin van het persbericht luidt: ‘De VNG ziet de noodzaak van kostenbeheersing in het rioleringsbeheer en wil samen met de Unie van Waterschappen onderzoeken hoe op een verstandige manier kosten kunnen worden bespaard zonder dat de burger daarvoor de rekening betaalt’. Zeer waarschijnlijk wordt de soep niet zo heet gegeten als die wordt opgediend.

Mocht u nog vragen of suggesties hebben, neemt u dan gerust contact op: communicatie@zuiderzeeland.nl.

Met vriendelijke groet,

Henk Tiesinga
Dijkgraaf