Provincie: Vissterfte in Oostvaardersplassen door zuurstofgebrek

Provincie Flevoland, 29 juli 2019 - In de Grote Plas van de Oostvaardersplassen zijn dit weekend veel vissen gestorven door zuurstofgebrek in het water en de hoge watertemperatuur. In dit soort ondiepe moerasgebieden is grootschalige vissterfte, zowel in de zomer en als in de winter niet ongewoon. Door de extreme hitte van afgelopen week en het lage waterpeil konden algen die ‘s nachts zuurstof aan het water onttrekken zich makkelijk vermeerderen in het water.

Vissterfte proberen te voorkomen

Een maand geleden werd geconstateerd dat door verdamping het peil in de plas snel daalde, wat eventueel een probleem voor de vissen zou opleveren. Samen met partners en experts zijn alle opties onderzocht om grote vissterfte te voorkomen. Via een spoedprocedure is geprobeerd om op korte termijn een beperkte hoeveelheid water in te laten vanuit het Markermeer, maar we zijn ingehaald door de extreme en nog niet eerder voorgekomen weersomstandigheden van afgelopen week.

Het moeras van de Oostvaardersplassen heeft heel ondiep water. Dat maakt het voor vissen kwetsbaar tijdens droge, warme en koude periodes. Vissterfte komt dus in warme zomers en koude winters vaker voor. Dit is geen uniek Flevolands fenomeen.

Niet ruimen

De dode vissen zullen niet opgeruimd worden. Door het lage waterpeil ligt een deel van de dode vissen op de slikranden van de plas. Deze slikranden zijn niet begaanbaar en nagenoeg onbereikbaar. De verwachting is dat de vissen die op het droge liggen binnen twee weken zijn vergaan en opgegeten. Ruimen van de vissen brengt als groot risico mee dat  resten van de vissen zich door het water verspreiden. Dit heeft een negatieve invloed op de waterkwaliteit en daarmee op de overgebleven levende vissen.

Over de moeras-reset

De reset van het moeras is een noodzakelijke ingreep voor het beheer van dit Natura2000-gebied. Bij deze reset wordt de waterstand in het westelijk deel met circa 80 cm verlaagd voor een periode van drie à vier jaar. Grote delen vallen droog en op ongeveer 1/3 van de grote plas blijft een beetje water staan. Dit biedt niet voldoende ruimte aan de vissen die er nu leven. In het uitvoeringsplan van de moerasreset zijn maatregelen opgenomen om zoveel mogelijk vissen over te zetten in het Markermeer. De vergunningsprocedures hiervoor zijn al gestart, maar kunnen waarschijnlijk pas in het najaar uitgevoerd worden.

Vitaler rietmoeras

De afgelopen jaren is veel open water ontstaan in de Oostvaardersplassen en heeft het riet zich niet kunnen verjongen. Rietland is nodig als broed- en foerageergebied voor een groot aantal moerasvogels. De moeras-reset moet zorgen voor een groter en vitaler rietmoeras. Op de middellange termijn – 15 tot 20 jaar – komt er naar verwachting 500 hectare rietmoeras bij wat meer moerasvogels trekt.