Wat als we de KRW-doelen niet halen?
Op 20 en 29 januari en 3 februari 2026 organiseerde het Actieplan Bodem en Water samen met LTO Noord informatieavonden. Het doel was om de stand van zaken rondom Kaderrichtlijn Water (KRW) te bespreken. Tijdens de informatieavonden merkte ik dat er veel betrokkenheid is bij de Kaderrichtlijn Water. Dat stemt mij positief. Als we kijken naar de cijfers, zien we dat we al een heel eind zijn: van alle beschikbare data voldoet ruim 80% aan de KRW-doelen, zowel landelijk als hier in Flevoland.
Dat laat zien dat de inspanningen die al worden geleverd effect hebben. Tegelijk zie ik ook dat er nog werk aan de winkel is om de waterkwaliteit verder te verbeteren én blijvend op orde te houden. Denk aan het verder terugdringen van directe lozingen op het oppervlaktewater, lozingen op het riool, afspoeling in stedelijk gebied en het gebruik van biociden. Daarnaast ligt er nog een duidelijke opgave als het gaat om stikstof en gewasbeschermingsmiddelen.
We zijn dus op de goede weg, maar nog niet klaar. Wat gebeurt er als we de doelen uiteindelijk toch niet halen? Er zijn vier mogelijke gevolgen:
- Europa grijpt in
Nederland kan via een inbreukprocedure een boete krijgen van Europa, omdat we niet voldoen aan de Europese richtlijnen. Die kosten komen uiteindelijk terecht bij de overheid en daarmee bij ons als samenleving. Daarnaast kan Europa ons verplichten strengere maatregelen te nemen. Dat zie ik nu ook terug in het mest- en stikstofdossier. - Strengere nationale en regionale regels
Als we achterlopen, moeten ook waterschappen en provincies extra maatregelen nemen en strengere regels opstellen. De verwachting is óók dat er meer bezwaren tegen vergunningen worden gemaakt. Vanuit het verslechteringsverbod kan het betekenen dat er meer voorschriften komen, dat vergunningen niet kunnen worden verleend of in het uiterste geval zelfs moeten worden ingetrokken. - Minder invloed in het buitenland
Nederland was in 2000 één van de initiatiefnemers van de KRW. Dat deden we niet voor niets: als benedenstrooms land zijn we sterk afhankelijk van de waterkwaliteit in landen stroomopwaarts. De kwaliteit van het IJsselmeerwater hangt daar direct mee samen. Als Nederland de KRW-doelen zelf niet haalt, verliezen we overtuigingskracht binnen het Rijnstroomgebied. Dat is nadelig voor alle gebruiksfuncties van het water, waaronder de drinkwatervoorziening. - Water wordt schaarser en duurder
Goed water is nodig voor landbouw, natuur, recreatie en industrie. Als de kwaliteit verslechtert, wordt het steeds lastiger om voldoende schoon water beschikbaar te hebben: kwaliteit is kwantiteit. Hoe slechter het water, hoe duurder ook de zuivering. Uiteindelijk betaalt de samenleving, en dus ook de sector, die rekening.
Waarom is dit ook in uw belang?
Als water schaars en duur wordt, raakt dat direct uw bedrijf. Hoe beter we nu samenwerken en laten zien dat we alles doen wat mogelijk is en hoe ruimer we voldoen aan de normen, hoe groter de kans dat we zelf de regie houden, maximale gebruiksruimte hebben voor alle gebruikers en niet te maken krijgen met nog strengere regels. Ik weet dat veel boeren al veel doen. Dat kost tijd, geld en moeite. Dat waardeer ik enorm. Tegelijkertijd zijn er nog verdere stappen nodig. Mijn rol als heemraad is om ervoor te zorgen dat we samen die stappen zetten. Zodat we niet achteraf geconfronteerd worden met maatregelen die we nu nog kunnen voorkomen.
Jo Caris, Heemraad Waterschap Zuiderzeeland
Ontvang het agrarisch nieuws in uw inbox
Altijd als eerste op de hoogte? Meld u aan en ontvang ons agrarisch nieuws automatisch in uw mailbox!
