Meer water uit de polder pompen dan water inlaten? Hoe zit dat?
Ondanks de aanhoudende droogte is er op dit moment geen watertekort in Flevoland. Toch laten we extra water de polder in én draaien de gemalen volop. Dat lijkt tegenstrijdig, maar heeft alles te maken met de unieke ligging van Flevoland op de bodem van de voormalige Zuiderzee. Door slim water in te laten en weg te pompen, houdt Waterschap Zuiderzeeland voldoende water beschikbaar voor inwoners, landbouw en natuur.
Waarom pompen we in Flevoland meer water weg dan we inlaten?
Flevoland ligt lager dan het IJsselmeer, Markermeer en de randmeren. Daardoor stroomt er van nature water via de bodem de polder in. Dit noemen we kwel. Hierdoor is er altijd een natuurlijke aanvoer van water. In sommige hoger gelegen delen van Flevoland is minder kwel aanwezig. Denk aan Urk en de oostrand van de Noordoostpolder. Daar laten we extra water in via hevels en inlaten om voldoende water beschikbaar te houden. Op dit moment laten we dagelijks ongeveer 150.000 kubieke meter water de hoger gelegen gebieden in. Het meeste water dat we het gebied inlaten, komt uit het IJsselmeergebied. We kijken hoeveel water er precies nodig is. We gaan zuinig om met zoetwater uit het IJsselmeergebied. Tegelijkertijd pompen de zes gemalen die we beheren ongeveer 600.000 kubieke meter water uit Flevoland. Dat lijkt veel. Toch is dit nodig om wateroverlast in de lager gelegen delen van de polder te voorkomen.
Op dit moment geen watertekort in Flevoland
Landelijk is sprake van een dreigend watertekort. Dat komt vooral doordat de aanvoer van water via de grote rivieren erg laag is. In de loop van deze week is duidelijk of landelijk opschaling naar een feitelijk watertekort nodig is. Zie ook het artikel van de NOS over watertekort. Flevoland haalt het zoetwater grotendeels uit het IJsselmeergebied. Daarom kijken we vooral naar het waterpeil in dit gebied. Het waterpeil in het IJsselmeergebied ligt op dit moment ongeveer 10 tot 12 centimeter onder NAP. Dat is nog ruim boven de vastgestelde zomerondergrens van 30 centimeter onder NAP. Er is daarom op dit moment nog zoetwater beschikbaar voor Flevoland. “Of in Flevoland snel sprake zal zijn van een watertekort hangt af van wat er in de komende weken gebeurt. Gaat het nog regenen, hoe ontwikkelt het landelijke watertekort zich, hoe groot is de watervraag in Flevoland en hoeveel water is in de regio nog beschikbaar? Daarom blijven we de situatie nauwlettend volgen en vragen we iedereen zuinig om te gaan met het nog beschikbare water.”, zegt Jaap Lodders, heemraad Waterschap Zuiderzeeland.
We houden de situatie in de regio dagelijks in de gaten
De verwachting is dat het waterpeil in het IJsselmeer de komende weken verder daalt naar ongeveer 20 centimeter onder NAP. Op dat moment is het waterpeil ongeveer 10 centimeter boven de vastgestelde ondergrens. We volgen de situatie dagelijks. Als de droogte daartoe aanleiding geeft, starten Rijkswaterstaat, waterschappen en provincies rond het IJsselmeergebied met het Regionale Droogte Overleg Noord (RDO Noord). Rijkswaterstaat coördineert dit overleg. Waterschap Zuiderzeeland sluit hier dan ook bij aan. De aangesloten partijen bij dit overleg nemen besluiten over extra maatregelen. Op dit moment is er nog geen aanleiding om het RDO Noord te starten. Het RDO Noord komt bij elkaar als het peil IJsselmeergebied binnen twee weken kan dalen tot of onder NAP -0,3 m.
Bestaande maatregelen houden we in stand
Om voldoende water beschikbaar te houden, houden we het waterpeil in de vaarten en tochten in Flevoland ongeveer 10 centimeter hoger dan normaal. Dit helpt niet alleen om voldoende water beschikbaar te houden voor landbouw, natuur en andere gebruikers. Het draagt ook bij aan een betere waterkwaliteit. Doordat de temperatuur van het water minder snel oploopt, is de kans op blauwalg kleiner.
Update: Op verzoek van Rijkswaterstaat pompen we vanaf 16 juli 2026 water vanuit het Markermeer naar het Veluwemeer. Als het waterpeil in het Veluwemeer teveel daalt, kan Rijkswaterstaat vragen om water door te voeren. Dit doorvoeren van water hebben we vaker op verzoek van Rijkswaterstaat gedaan in droge periodes.
Geen extra beperkingen nodig
Op dit moment zijn een beregeningsverbod of andere beperkingen in Flevoland niet nodig. Toch blijft zuinig omgaan met water belangrijk. Het zoetwater in het IJsselmeergebied is niet alleen belangrijk voor landbouw en natuur, maar ook voor drinkwater, energievoorziening en de stabiliteit van dijken. Als het waterpeil in het IJsselmeergebied verder daalt, kunnen Rijkswaterstaat en de waterschappen gezamenlijk besluiten extra maatregelen te nemen. Bijvoorbeeld dat het waterschap minder water in mag laten. Pas als de beschikbare hoeveelheid water onvoldoende dreigt te worden, kan Waterschap Zuiderzeeland aanvullende maatregelen overwegen, zoals een beregeningsverbod.
Helpt u mee?
Voldoende zoetwater lijkt vanzelfsprekend, maar dat is het niet. Door bewust om te gaan met water helpt u mee om de beschikbare voorraad zo lang mogelijk op peil te houden. Zo kunnen eventuele beperkende maatregelen zo lang mogelijk worden uitgesteld.
