Waterschap Zuiderzeeland gaat extra maatregelen nemen om de waterkwaliteit in Flevoland te verbeteren. Het Algemeen Bestuur heeft op 30 juni een besluit genomen over een pakket met maatregelen die het waterschap zelf neemt, zoals extra onderzoeken. Daarnaast blijft het belangrijk om met andere overheden samen te werken. De extra maatregelen zijn nodig. Flevoland haalt waarschijnlijk de Kaderrichtlijn Water(KRW)-doelen voor schoon en gezond water in 2027 niet overal.
Chemische waterkwaliteit blijft grootste uitdaging
De waterkwaliteit is de afgelopen jaren op veel plekken verbeterd. Vooral bij de ecologische doelen (waterplanten en waterdieren) is vooruitgang zichtbaar. Toch is ook duidelijk dat Flevoland eind 2027 niet alle doelen haalt. De chemische stoffen zijn de grootste uitdaging. Een aantal chemische stoffen die niet van nature in oppervlaktewater horen of juist ook van nature voorkomen, voldoen in Flevoland niet aan de norm. Het aantal van deze stoffen en de mate van normoverschrijding , zegt iets over de chemische waterkwaliteit. Het niet behalen van de chemische doelen is niet alleen een uitdaging in Flevoland, maar in heel Nederland. Om de KRW-doelen te behalen, is het waterschap ook afhankelijk van de inzet van andere partijen zoals het Rijk, gemeenten, industrie en agrariërs.
Vervuiling komt uit veel richtingen
De chemische waterkwaliteit voldoet waarschijnlijk niet aan de norm voor de deadline van eind 2027. Dit heeft meerdere oorzaken. Vervuiling komt uit verschillende bronnen, zoals landbouw, industrie en stedelijk gebied. Voor sommige chemische stoffen geldt al een verbod, maar ze zitten nog steeds in het milieu. Andere stoffen komen van nature in verhoogde gehaltes voor, zoals arseen en barium. Ook komen er jaarlijks duizenden nieuwe chemische stoffen bij. Stoffen waar nog geen analysemethode voor is en geen wettelijke norm. Daardoor is het moeilijk om de waterkwaliteit snel te beoordelen en verder te verbeteren.
Wat het waterschap al doet
Waterschap Zuiderzeeland werkt al langer aan schoon water. Het is een van de kerntaken. Zo zuivert het waterschap afvalwater van huishoudens, houdt het toezicht op lozingen en onderzoekt het regelmatig de chemische en biologische kwaliteit van het oppervlaktewater. Het waterschap beoordeelt en actualiseert vergunningen voor directe lozingen en pakt vervuilende materialen langs oevers aan. Daarnaast gaat het waterschap met gemeenten en agrariërs in gesprek om bijvoorbeeld onderzoeksresultaten te delen en het bewustzijn voor de waterkwaliteit te vergroten.
Voor de ecologische waterkwaliteit heeft het waterschap onder meer vispassages en duurzame oevers aangelegd. Het waterschap gaat door met de aanleg van duurzame oevers waar dit mogelijk is. Ook houdt het bij beheer en onderhoud rekening met planten en dieren in en rond het water. Verder loopt onderzoek naar visstanden, macrofauna, vis en algen en naar soorten die schade veroorzaken aan het watersysteem.
Extra onderzoek naar bronnen van vervuiling
In het nieuwe maatregelenpakket ligt veel nadruk op onderzoek. Zo wil het waterschap beter zicht krijgen of de kwaliteit van het oppervlaktewater door water uit regenwaterriolen, riooloverstorten en het water dat uit de zuiveringen komt, wordt beïnvloed. Ook komt er onderzoek naar het voorkomen van behandelde oeverbeschoeiing in Zuidelijk en Oostelijk Flevoland. Verder wil het waterschap bekijken hoe toezicht en handhaving te optimaliseren is.
Ook op ecologisch gebied komt extra onderzoek. Op meerdere locaties kijkt het waterschap waarom waterplanten en kleine waterdieren achteruitgaan. Die kennis moet helpen om gerichter maatregelen te nemen.
De uitkomsten de onderzoeken zijn niet vrijblijvend. Als een duidelijke bron als oorzaak voor een chemische verontreiniging naar voren komt. Dan is het ook verplicht om alle mogelijke maatregelen te nemen om de verontreiniging te stoppen.
Lopende maatregelen gaan door
Een deel van de maatregelen waarover het algemeen bestuur dinsdag 30 juni een besluit nam, is al in uitvoering. Zo werkt het waterschap aan de aanleg van de vispassage bij gemaal De Blocq van Kuffeler. Ook loopt de vervanging van gecreosoteerde oeverbeschoeiing in de Noordoostpolder door. Deze maatregelen staan in de meerjarenbegroting.
Waterschap kan het niet alleen
De oplossing ligt niet alleen bij Waterschap Zuiderzeeland. Voor een betere waterkwaliteit is ook inzet nodig van gemeenten, provincie, bedrijven, agrariërs en het Rijk. In het maatregelenprogramma staat daarom ook samenwerking centraal. Waterschap en provincie willen samen bekijken hoe gemeenten verder betrokken kunnen worden bij de KRW-opgave in Flevoland.
Het Rijk speelt daarbij ook een belangrijke rol. De landelijke overheid bepaalt bijvoorbeeld regels voor stoffen. Het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) gaat over de toelating van gewasbeschermingsmiddelen. Daardoor liggen niet alle oplossingen binnen de invloed van het waterschap.
Ook inwoners kunnen bijdragen
Iedereen kan bijdragen aan schoon water. Ook inwoners kunnen helpen. Bijvoorbeeld door geen chemische stoffen in straatputten of het riool te lozen, bewust te kiezen voor minder schadelijke producten en zuinig om te gaan met water. Kleine keuzes kunnen samen verschil maken voor de waterkwaliteit.
Werk aan waterkwaliteit stopt niet na 2027
Ook na 2027 blijft het werk doorgaan. Het verbeteren van de waterkwaliteit is een langdurige opgave. Daarom blijft Waterschap Zuiderzeeland samen met andere partijen werken aan schoon en gezond water in Flevoland.