Hevelhuisje

In 1961 ontwierp de Haagse architect R. Romke de Vries juist ten Noorden van Lelystad langs de IJsselmeerdijk een viskwekerij met bijbehorende eengezinswoningen, bedrijfsgebouwen, een pompgebouw en hevelgebouw.

Dit deed hij in opdracht van de Organisatie ter Verbetering van de Binnenvisserij te Utrecht (OVB). De wens van de opdrachtgever was dat de bebouwing van het visvijvercomplex een eigen vormgeving zou krijgen, die zich zou onderscheiden van de in hoofdzaak agrarische bebouwing met traditionalistische rode pannenarchitectuur in de rest van de polder. In 1964 werden de dienstwoningen voor de gezinnen van de kwekers opgeleverd. In hetzelfde jaar werd ook de vijverproductie in gebruik genomen.

Hevelgebouw2-500px

Op de IJsselmeerdijk werd een hevelgebouwtje gerealiseerd. De Vries koos voor een rechthoekig bakstenen gebouwtje met licht gebogen dak. Het metselwerk werd wit geschilderd, de betonvlakken kregen een blauwe kleur. In het hevelgebouwtje stonden vacuümpompen die de lucht uit de hevelleidingen pompten om zo IJsselmeerwater naar de bassins van het visvijvercomplex te laten stromen. In de 65 vijvers werden ongeveer 10 tot 15 soorten pootvis gekweekt die uitgezet werden in de binnenwateren. Regelmatig moest het water voor de viskwekerij worden ververst en dan werden de hevels weer in gebruik genomen.

In Flevoland zijn ook nieuwe natuurgebieden ontstaan, zoals de Oostvaardersplassen. In 1978 broedden hier voor het eerst 178 aalscholverparen. De kolonie groeit uit tot zo’n 5000 vogels. Midden jaren 80 ontdekken de aalscholvers de viskwekerij. De aalscholvers bleken in staat om in enkele dagen een vijver ter grootte van elf hectare leeg te eten. Vergeefs werd geprobeerd om de vogels te verjagen of af te schrikken. De schade was echter zo groot dat bedrijfsvoering niet langer mogelijk was. In 1991 werd de viskwekerij gesloten.

Met het vervallen van de functie van waterinlaat zijn de hevels afgestopt en ten dele verwijderd en is een replica van het hevelgebouw op de IJsselmeerdijk teruggeplaatst in 2013.Hevelgebouw op IJsselmeerdijk, met blauwe lucht op achtergrond.