Gemaal Buma
Het gemaal Buma pompt, samen met het gemaal Vissering op Urk, het teveel aan water weg van de Lage afdeling van de Noordoostpolder. Dit gebied is 39.000 ha groot en ligt ten westen van de lijn Blokzijl-Marknesse-Schokland.
Geschiedenis
Gemaal Buma is sinds 7 januari 1941 in gebruik. Op 9 september 1942 viel de Noordoostpolder droog. De gemalen in de Noordoostpolder pompten circa 1.500 miljoen m3 water uit de polder. Hiervan werd het grootste gedeelte, ongeveer 1.000 miljoen m3 water, weggepompt door Buma. Gemaal Buma is vernoemd naar de heer A. Buma, die een (niet uitgevoerd) plan bedacht voor de bedijking en de drooglegging van de Zuiderzee en de Waddenzee. Hij was medeoprichter van de Zuiderzeevereniging. Deze vereniging deed onderzoek naar de inpoldering van de Zuiderzee, de Wadden en de Lauwerszee.
Het gemaal
Gemaal Buma staat in Rutten en pompt water uit de Noordoostpolder naar het IJsselmeer. Zelfs op dagen dat het niet regent moet het gemaal water uit de polder pompen. Dit komt doordat er altijd water vanuit de bodem omhoogkomt. Dit noemen we kwelwater. Om droge voeten te houden, hebben we afspraken gemaakt over hoe hoog het water in de vaarten mag staan. In de Noordoostpolder is dit voor de lager gelegen gebieden –5,70 meter NAP en voor de hoger gelegen gebieden –4,50 meter NAP. Buma pompt jaarlijks maar liefst 135 miljoen m3 water weg. Dit staat gelijk aan ongeveer 55.000 olympische zwembaden.
De werking
De gemalen zijn als het ware in de dijk geplaatst. Het water uit de polder pompen, gaat niet vanzelf. Daarvoor moet het water eerst bijna vijf meter omhoog gepompt worden. Hiervoor zijn grote pompen nodig waarvan Buma er drie in het totaal heeft. Deze zijn aangesloten op de Lemstervaart en kunnen elk maar liefst 570 m3 water per minuut wegpompen.
Vervolgens stroomt het water via grote gangen (perskokers) het IJsselmeer in. Deze gangen zijn zo groot dat je er zelfs met een auto doorheen kan rijden. Om te voorkomen dat het water terugstroomt, zitten er grote kleppen (terugslagkleppen) in die gang. De pompen gaan automatisch aan als de waterstand te hoog is. Voor gemaal Buma is dit –5,70 meter NAP.
Architectuur en kunst
Het gebouw is in opdracht van de Dienst der Zuiderzeewerken ontworpen door de Haagse architect D. Roosenburg in functionalistische stijl.
Naar aanleiding van een ontwerpwedstrijd die gewonnen werd door kunstenaarsduo Hilda Kanselaar en Rijna Makkinga, staat er sinds 2008 een kunstwerk genaamd ‘Droge Voeten’ naast gemaal Buma. Dit kunstwerk staat symbool voor de dijken die zorgen voor onze droge voeten.
