Energie en gemalen

Flevoland ligt meters onder zeeniveau. Regen die in de polder valt, maar ook kwelwater dat uit de bodem komt, moet de polder uit, 5 à 6 meter omhoog. Daarom wordt Flevoland continu bemalen met zeven grote gemalen. De hoeveelheid energie die daarvoor nodig is, is groot. Even groot als het totale energieverbruik van circa 4.000 huishoudens. In het project Energie en gemalen werkt Waterschap Zuiderzeeland aan de verduurzaming van de polderbemaling. Het waterschap werkt manieren uit om energie te besparen of zelf energie op te wekken.

Energieneutrale polderbemaling

Uiteindelijk gaat het in dit project om CO2-reductie. 65% van de energie die we als waterschap gebruiken, is nodig voor het bemalen van Flevoland. “Als we daarop kunnen besparen of als we daarvoor hernieuwbare energie gebruiken, kunnen we een forse besparing realiseren op de CO2-uitstoot van het waterschap. Daarnaast kan dit op de korte of op de lange termijn een efficiëntere en daarmee goedkopere invulling van deze waterschapstaak opleveren. We streven naar een energieneutrale polderbemaling. Daarmee dragen we bij aan een toekomstbestendiger Flevoland”, aldus heemraad Ton Leijten.

Wat doen we daarvoor?

In 2015 verkent Waterschap Zuiderzeeland welke kansen en mogelijkheden er zijn. Er wordt daarbij gekeken naar:

  1. Energie besparen door de gemalen efficiënter in te richten. Denk daarbij aan efficiëntere motoren, minder hydraulische verliezen door meer stroomlijning in de gemalen en het optimaliseren van de pompregeling.
  2. Energie besparen door waar mogelijk minder te bemalen. Bijvoorbeeld door water in het watersysteem van Flevoland vast te houden, minder water de polder in te laten of door mogelijke peilfluctuaties te benutten. Natuurlijk blijft het waterschap de peilen handhaven conform de peilbesluiten. Met andere woorden het waterpeil komt niet hoger of lager dan de vastgestelde norm. Maar wellicht kan Zuiderzeeland het waterbeheer nog meer richten op het beperken van de afvoer.
  3. Zelf energie opwekken voor de bemaling. Er wordt gekeken naar windenergie, zonne-energie en waterkracht. Daarnaast is de verwachting dat er mogelijkheden zijn als het gaat om het benutten van de warmte en de koude in het water dat het waterschap de polder uitmaalt.
  4. Duurzaam inkopen van energie. Voor de bemaling zal altijd energie nodig zijn. Voor zover Waterschap Zuiderzeeland dat niet zelf kan opwekken, koopt het waterschap dat duurzaam in. Dat kan op meerdere manieren. Daarbij wordt onderzocht of het waterschap ook energieflexibel op de energiemarkt kan inkopen om daarmee het opwekken van duurzame energie te stimuleren.

Met de verkenning brengt Waterschap Zuiderzeeland in beeld welke besparing reëel is en hoeveel het waterschap zelf kan opwekken. Eind 2015 wordt een keuze gemaakt welke maatregelen in 2016 verder uitgewerkt worden om ze daarna vanaf 2017 als concrete projecten te kunnen uitvoeren.

In 2018 is gemaal Vissering op Urk aan renovatie toe. De resultaten van het project ‘Energie & gemalen’ past het waterschap op de renovatie toe om dit gemaal zo energiezuinig mogelijk te maken.

Overzichtskaart gemalen in Flevoland

Samenwerken

Bij geen van de waterschappen gaat zo’n groot aandeel van de energie naar de polderbemaling als bij Waterschap Zuiderzeeland. Toch is energiebesparing bij gemalen ook voor andere waterschappen van belang. Waterschap Zuiderzeeland werkt daarom zoveel mogelijk samen met andere waterschappen om innovatieve maatregelen te onderzoeken, uit te werken en toe te passen. Als het gaat om energieneutrale polderbemaling wil Waterschap Zuiderzeeland in waterschapsland toonaangevend zijn.

Veel inwoners van Flevoland zijn actief als het gaat om het verduurzamen van hun energie. Het waterschap zoekt daarom de samenwerking met lokale energie-initiatieven om elkaar te versterken en activiteiten te koppelen. Ook is er een samenwerking met andere partijen zoals energiebedrijven, kennisinstellingen en andere overheden.