Watererfgoed

In het gebied van Zuiderzeeland is veel watererfgoed. Erfgoed dat het bijzondere verhaal vertelt van onze polders en ons watersysteem. Bijvoorbeeld de Werkhaven Knardijk, de inlaat bij Lemmer en het gemaal Buma. Stuk voor stuk watererfgoed dat de moeite van het bekijken en behouden meer dan waard is. Juist omdat het grootste deel van de polders een jong gebied is, is het belangrijk om dit bijzondere watererfgoed te behouden voor de toekomst.

165 objecten

Er zijn maar liefst zo’n 165 ‘bijzondere’ objecten. De waarde van deze objecten varieert. Dit is beschreven in een onderzoeksrapport. Ze hebben ook allemaal een waardering gekregen, een soort ‘rapportcijfer’.

Bekijk het filmpje over het monumentale gemaal de Kievit (1955)

Hoge waardering

De hevel bij Kadoelen en het aquaduct bij de Schoterweg in de Noordoostpolder zijn bij het grote publiek waarschijnlijk minder bekend. Evenals de Werkhaven Knardijk zijn ze gewaardeerd met het cijfer 8 vanwege de cultuurhistorische waarde.

Werkhaven Knardijk
Werkhaven Knardijk

Waterschap Zuiderzeeland heeft zich als doel gesteld om zorgvuldig om te gaan met het watererfgoed, vooral met objecten met een hoge score.

Alle drie de objecten hebben zogenoemde ‘ensemblewaarde’ omdat ze onderdeel vormen van een groter systeem. De hevel en het aquaduct zijn een onderdeel van het wateraanvoersysteem in de Noordoostpolder. Ze zijn bovendien zeldzaam. De drooggevallen Werkhaven Knardijk is een belangrijk onderdeel van de aanleg van Oostelijk Flevoland.

Ze hebben alle drie een grote ‘belevingswaarde’ in de omgeving.

Samen het verhaal van de polder vertellen

Door watererfgoed te koppelen aan het ‘verhaal van de polder’ (pdf, 1.4 MB), krijgt het watererfgoed een extra dimensie. Het bijzondere verhaal van de ontstaansgeschiedenis van de polders wil Waterschap Zuiderzeeland, samen met andere partners, zoals provincie, gemeenten en de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed, uitdragen.

Bijzonderheden aquaduct aanvoersloot 3-10, Schoterweg

Het aquaduct maakt het mogelijk dat de waterstromen van wateraanvoer en waterafvoer elkaar in de oostrand van de Noordoostpolder kunnen kruisen. Op de locatie van het aquaduct bevindt zich een kruising van maar liefst drie waterwegen. Het vervult nog steeds zijn functie in het wateraanvoersysteem in de Noordoostpolder.

Aquaduct
Aquaduct

Bijzonderheden hevel Kadoelen

De hevel Kadoelen op de Kadoelerdijk is een traditioneel uit baksteen opgetrokken gebouwtje. In het huisje staat een bijzondere pomp voor de aandrijving van de hevel. De pomp stamt uit de vijftiger jaren en is afkomstig uit de Verenigde Staten. Het hevelhuisje dient om water uit de Vollenhoverkanaal in te laten in de Noordoostpolder.

Dit hevelhuisje voorziet in de waterbehoefte van een relatief klein wateraanvoergebied dat door de zandige bodem sterk aan uitzijging (het ‘weglekken’ van water door de doorlatende zandbodem) onderhevig is. Het hevelhuisje op de Kadoelerdijk is een van de twee nog originele bakstenen hevelhuisjes.

Vanwege de bijzondere cultuurhistorische waarde heeft Waterschap Zuiderzeeland besloten om de hevel Kadoelen te renoveren als watererfgoedobject en een nieuwe hevel te plaatsen die de functie van de oude hevel overneemt.

Bekijk dit filmpje over het Hevelhuisje Kadoelen

Onderhouden en toegankelijk

Waterschap Zuiderzeeland zet zich ervoor in om dit watererfgoed te onderhouden en te behouden en waar mogelijk voor het publiek toegankelijk te maken.