Muskusrattenbeheer

Muskusratten komen sinds de jaren veertig van de vorige eeuw voor in Nederland. Het zijn echte gravers. Ze maken gangen en holen langs de waterkant in dijken, kades en oevers van sloten. Die kunnen daardoor inzakken. En dat kan zelfs tot overstromingen leiden. Daarom worden de muskusratten bestreden. Dit gebeurt door de waterschappen, die er alles aan doen om te zorgen dat de inwoners van Nederland droge voeten houden.

Bestrijding muskusrat nodig voor veiligheid van de dijken

Zwemmende muskusrat

Muskusratten komen van oorsprong niet voor in Nederland. Oost-Europese bonthandelaren hebben ze begin vorige eeuw vanuit Noord-Amerika geïmporteerd. Omdat hun vacht zich niet goed ontwikkelde, zijn ze vrijgelaten en onder andere in Nederland terechtgekomen.

Hol aan de waterkant

Muskusratten zijn echte waterdieren. Ze leven in waterrijke gebieden met veel oever- en waterplanten. In de oevers van dijken, kades en percelen graven ze hun hol. Het hol bestaat uit een gangenstelsel met enkele nestkamers en is soms wel een paar meter lang. Dat is een probleem.

Muskusratten bestrijden

muskusrat

Muskusratten hebben geen natuurlijke vijanden in Nederland. Van elk muskusrattenpaartje worden jaarlijks zo'n 20 nakomelingen groot dat betekent dat een koppeltje in vijf jaar voor 2=20=200=2.000=20.000 nazaten zorgt. Het aantal muskusratten vermeerdert dus elk jaar sterk. Zonder ingrijpen zouden steeds meer muskusratten schade aan dijken en kades kunnen veroorzaken. En dat heeft gevolgen voor de veiligheid. Dankzij het vangen en doden van muskusratten is de enorme overlast die muskusratten veroorzaken beheersbaar.

Gevaar voor dijken en kades

Aangetaste oeverDoor het gegraaf van muskusratten worden dijken en kades minder sterk. Ze kunnen inzakken, gaan schuiven en zelfs doorbreken. Dat heeft grote gevolgen. Het gebied achter de dijk of kade kan onder water komen te staan. Als dat gebeurt, leidt dat tot enorme schade en gevaarlijke situaties voor de mensen die daar wonen en werken. De veiligheid is in het geding. Het gegraaf van muskusratten zorgt er ook voor dat extra grond op de bodem van sloten en vaarten terecht komt. Het water stroomt daardoor minder goed door. Dat belemmert de waterafvoer uit sloten en vaarten.

Bijkomende schade Schade aan akkerland door muskusrat

Muskusratten zorgen niet alleen voor schade aan dijken en kades. Het gewroet leidt soms tot onzichtbare valkuilen voor vee en landbouwmachines langs slootkanten.

Ingrijpen noodzakelijk

Vanwege de veiligheid is het noodzakelijk om muskusratten te bestrijden. De waterschappen zorgen ervoor dat het aantal muskusratten in Nederland beheersbaar blijft. Dat gebeurt door muskusratten te vangen. Speciaal opgeleide bestrijders doen dat op verschillende manieren: met kooien en klemmen. Omdat muskusratten vooral 's nachts leven, letten de bestrijders overdag op sporen die muskusratten achterlaten, zoals beschadigde oevers, vraatschade en looppaden in het riet.

Dierenleed beperken

Een muskusrattenbestrijder toont een vangmiddel, kooi.De bestrijders proberen het dierenleed te beperken door muskusratten snel te doden. Verdrinkingsvallen worden daarom steeds minder gebruikt. De waterschappen zijn, in overleg met dierenwelzijnsorganisaties, op zoek naar de beste manieren om muskusratten te vangen.

Verder is uit onderzoek gebleken dat het niet mogelijk is om dijken en kades te beschermen door bijvoorbeeld kunststof doek of stortstenen. Muskusratten voelen zich juist thuis in oevers die beschermd zijn.

Beverratten ook bestrijden

BeverratEen beverrat is bijna twee keer zo groot als een muskusrat en is vooral herkenbaar aan z'n grote geeloranje voortanden en ronde staart. Hij graaft aan de waterkant meterslange gangen. Het dier overleeft ook prima in een zelfgemaakt nest van riet, waarna hij de volgende dag weer verder trekt. Vanwege de graverij in kades en dijken wordt ook de beverrat bestreden. In Nederland komen overigens niet veel beverratten meer voor, ze zitten vooral in de grensstreek bij Duitsland. De beverrat weet steeds verder door te dringen in Nederland. Vangsten zijn meer als 100% gestegen. Jaarlijks worden er ruim 1100 beverratten gevangen en gedood.

Leefplaats van de muskusrat

De leefplaats van een muskusrat wordt een bouw genoemd. Het bestaat uit een of meer nestkamers, waarin de jongen worden grootgebracht. Illustratie leefomgeving muskusratVoor elke worp wordt een nieuwe nestkamer gegraven. In de jaren met warme winters kan een koppeltje minimaal 5 worpen per jaar hebben. Dit betekent dat ze in datzelfde jaar ook minimaal 5 nestkamers maken. De bouwen (nesten) kunnen enkele meters lang zijn.  Een gangenstelsel verbindt de nestkamers met elkaar en met de buitenwereld. De ingang ligt onder het wateroppervlak. Een bouw bevat ook enkele vluchtgangen.


Muskusrat gezien?

Wie een muskusrat of beverrat ziet (of zijn aanwezigheid vermoedt), kan de beheerders helpen door dit te melden bij het waterschap. Maak hier een melding van:

Muskusrattenbeheer Nederland in beeld

Muskusratten vormen door hun gegraaf een gevaar voor de veiligheid van onze dijken. De schade die door muskusratten veroorzaakt wordt, is op dit moment alleen te voorkomen door de muskusratten te vangen en door de populatie zo klein mogelijk te houden. Dat is een taak van de waterschappen. Deze film geeft een kijkje in het werk van de muskusrattenbestrijding.