Het landbouwgebied ten zuidwesten van Emmeloord heeft te maken met een verminderde drooglegging. Door deze verminderde drooglegging zijn de landbouwomstandigheden voor de agrariërs verminderd, terwijl de gronden door de provincie Flevoland aangemerkt zijn als hoogwaardige landbouwgrond. Deze teruggang van de drooglegging wordt veroorzaakt door bodemdaling in het gebied. Door deze bodemdaling is er een groeiende kans op wateroverlast door inundatie versterkt door de klimaatverandering. De voortgaande bodemdaling zet ook het huidige landgebruik onder druk. Door bodemdaling neemt de drooglegging gestaag af. Dit leidt tot minder afstand tussen het maaiveld en het grondwater waardoor we een ‘hogere’ grondwaterstand ervaren.

Wat doen wij daartegen? Helpt dat? U leest het op deze pagina. 

Problemen door bodemdaling 

De verminderde drooglegging is nadelig voor de agrariërs. Daarnaast is er, door de bodemdaling een groeiende kans op wateroverlast door inundatie. Dit wordt versterkt door de klimaatverandering.

Wat doet het waterschap? 

In 2014 zijn de provincie Flevoland, de gemeente Noordoostpolder en Waterschap Zuiderzeeland in gezamenlijkheid een gebiedsproces gestart. Kernwaarde hierbij was “optimaliseren en transformeren”. In dit proces is, samen met de agrariërs en stakeholders, LTO Noord (Land- en Tuinbouworganisatie) en RVB (Rijksvastgoedbedrijf) gezocht naar mogelijke, effectieve maatregelen (optimaliseren). In dit proces hebben de agrariërs meermalen aangegeven dat structurele peilverlaging voor hen de meest effectieve maatregel is. Provincie en waterschap zien dit echter niet als een duurzame oplossing. Peilverlaging heeft onomkeerbare negatieve gevolgen voor de bodemdaling. Door peilverlaging versnelt de veenoxidatie, en daarmee de bodemdaling. Uit het gebiedsproces is een maatregelenpakket voortgekomen, waar het project Voortstuwers onderdeel van uitmaakt.

Het maatregelenpakket is geen permanente oplossing voor de ervaren overlast, maar biedt slechts tijdelijk verlichting. Door voortschrijdende bodemdaling neemt de overlast in de loop van de tijd weer toe. Uitvoering van het maatregelenpakket geeft tijd om, met het gebied, te komen tot structurele maatregelen (transformeren). Transformeren is een verantwoordelijkheid die bij de provincie ligt.

Projectplan Waterwet

In het projectplan Waterwet staat uitgewerkt, welke maatregelen het waterschap wil nemen. Deze maatregelen bestaan uit de aanleg van twee voortstuwers: één in de Johannes Posttocht en één in de Hannie Schafttocht. Daarnaast leggen we een pompinstallatie aan in de Zuider-d-tocht. Het projectplan Waterwet heeft in het voorjaar van 2021 zes weken ter inzage gelegen. Inmiddels is deze periode afgesloten. Er zijn als reactie op het projectplan Waterwet drie bezwaren binnengekomen.  

De ingebrachte bezwaren zijn nog niet afgehandeld

De onafhankelijke bezwarencommissie heeft inmiddels een advies afgegeven. In de bezwaarfase moet een volledige heroverweging van het projectplan plaatsvinden. Dit betekent dat het projectplan volledig wordt getoetst, zowel op rechtmatigheid als doelmatigheid. Niet alleen de onderwerpen die in het bezwaar ter discussie staan worden heroverwogen, maar dit moet gebeuren voor het volledige projectplan. Het kost veel tijd om dit zorgvuldig voor te bereiden, uit te werken en in procedure te brengen. Uiteindelijk neemt de Algemene Vergadering een besluit. De indieners van de bezwaren krijgen persoonlijk bericht zodra er een besluit is genomen. 

Kostenraming

De kostenraming van het ontwerp valt veel hoger uit dan begin 2018 was berekend. Het bestuur van Waterschap Zuiderzeeland moet over de bezwaren, het herziene projectplan en over de veel hogere kosten een besluit nemen.

Helaas neemt het heroverwegen van het projectplan, de afhandeling van de bezwaren, de hogere kostenraming en het gesprek hierover de nodige tijd in beslag.

Bestuurlijk proces

Een zorgvuldig bestuurlijk proces duurt lang. Graag hadden wij dit anders gezien, maar helaas is het niet anders.

Het streven is dat het bestuurlijk proces dit jaar tot een afronding komt. Daarnaast wil het waterschap voor het eind van het jaar tijdens een fysieke informatiebijeenkomst de aangelanden bijpraten over de ontwikkelingen en keuzes binnen dit project. Meer informatie over de informatiebijeenkomst delen wij, zodra wij een datum hebben vastgesteld.

Wat is een voortstuwer?

Een voortstuwer voert in geval van extreme weersomstandigheden het water achter de voortstuwer versneld af, waardoor het streefpeil weer eerder wordt bereikt. De voortstuwer is gericht op het voorkomen en beperken van wateroverlast en draagt zo bij aan het duurzaam optimaliseren van de waterhuishouding in dit landbouwgebied. Door een lager waterpeil in de tocht en kavelsloten stijgt het grondwaterpeil minder snel en zal er minder snel wateroverlast optreden in het achterliggende gebied.

Waar gaan we aan het werk?

Het gebied ten zuidwesten van Emmeloord, waar we aan de slag gaan, hebben we opgedeeld in drie deelgebieden (zie hieronder)

Deelgebied 1

In deelgebied 1 gaan we een stuw met voortstuwer in de Johannes posttocht aanleggen. De planning is dat we 2021 gebruiken voor de voorbereiding en 2022 gebruiken voor de aanleg van deze stuw met voortstuwer. 

Deelgebied 2

In deelgebied 2 starten we in 2021 met de voorbereiding (gelijktijdig met voortstuwer Johannes Posttocht) en 2022 gebruiken we voor de aanleg van de voorstuwer in de Hannie schafttocht. De voortstuwer komt op ongeveer 75 tot 100 meter vanaf de Karel Doormanweg te staan. 

Deelgebied 3

In de Zuider-d-tocht in deelgebied 3 leggen we een pompinstallatie aan. Deze pomp moet ervoor zorgen dat het water vanaf de Zuider-d-tocht beter wordt afgevoerd op de Zuidertocht tijdens extreem weer.

Het voorlopig ontwerp is een nieuwe variant van het schetsontwerp 

Sinds de zomer van 2021 werkt het waterschap samen met Buro Noord aan het ontwerp, de gekozen variant van de voortstuwers. Buro Noord helpt het waterschap bij de technische uitwerking van het ontwerp. Buro Noord heeft meerdere varianten uitgewerkt die zij samen met waterschap en experts heeft beoordeeld op meer dan 15 criteria. Denk hierbij aan de onderhoudskosten, inpassing in het landschap, het ruimtegebruik en veiligheid. De variant die het hoogst scoorde is verder uitwerkt tot het voorlopig ontwerp en is minder complex dan het eerste schetsontwerp uit 2018 en neemt bovendien minder ruimte in. Op 12 oktober 2021 sprak het waterschap met de belanghebbenden die direct aan de tocht grenzen met hun kavels. Tijdens de gesprekken kwamen goede suggesties naar voren die meegenomen zijn in de aanpassing/ uitwerking van het voorlopig ontwerp. Hieronder ziet u een sfeerimpressie per locatie.  

Voortstuwer Johannes Posttocht en Hannie Schafttocht

Het voorlopig ontwerp bestaat uit een sluisdeur principe waarin de voortstuwers (pompen) zijn verwerkt. De constructie past binnen de huidige breedte van de tocht waardoor we minder grond nodig hebben van de aangrenzende kavels.  

Sfeerimpressie voortstuwer in de Johannes Posttocht (deelgebied 1)
Sfeerimpressie voortstuwer in de Hannie Schafttocht (deelgebied 2)

Pompinstallatie Zuider-d-tocht 

Bij de Zuider-d-tocht plaatsen we geen voortstuwer maar een pompinstallatie. 

Sfeerimpressie pompinstallatie in de Zuider-d-tocht (deelgebied 3)

Meer informatie?

Stuur dan een e-mail naar voortstuwers@zuiderzeeland.nl

Europese subsidie

Dit project wordt medegefinancierd door het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling(externe link): “Europa investeert in zijn platteland”

Heeft u gevonden wat u zocht?